Po wypadku większość osób koncentruje się przede wszystkim na leczeniu i powrocie do możliwie największej sprawności. Jednocześnie pojawiają się nowe wydatki, utrata części dochodów oraz konieczność korzystania z pomocy innych osób. W takiej sytuacji kwestie związane z dochodzeniem należnych świadczeń często schodzą na dalszy plan.
Wiele osób nie zdaje sobie jednak sprawy, że odszkodowanie po wypadku może obejmować znacznie więcej niż jednorazową wypłatę za doznany uszczerbek na zdrowiu. Poszkodowany może dochodzić również zwrotu kosztów leczenia, opieki i dojazdów. Roszczenia mogą obejmować także skutki ograniczenia zdolności do pracy oraz zmiany dotychczasowego sposobu życia.
Odszkodowanie powinno uwzględniać rzeczywiste skutki wypadku
Każdy wypadek wywołuje inne konsekwencje. Jedna osoba wraca do pracy po kilku tygodniach, natomiast inna przez wiele miesięcy wymaga rehabilitacji, pomocy w codziennych czynnościach albo dostosowania mieszkania do nowych potrzeb. Jeszcze inni do sprawności nie wracają nigdy.
Dlatego przy ustalaniu wysokości świadczeń nie należy brać pod uwagę wyłącznie rodzaju urazu. Istotne znaczenie ma również to, jak wypadek wpłynął na codzienne funkcjonowanie poszkodowanego, jego sytuację rodzinną, zawodową, zarobki, samodzielność oraz potrzeby na przyszłość.
W zależności od okoliczności poszkodowany może dochodzić zadośćuczynienia za ból i cierpienie, odszkodowania za poniesione koszty, zwrotu utraconych dochodów, a także odpowiedniej renty.
Jakie koszty może obejmować odszkodowanie po wypadku?
Odszkodowanie może obejmować koszty leczenia i rehabilitacji. Poszkodowany może dochodzić również zwrotu wydatków na prywatne wizyty lekarskie, leki, badania, sprzęt ortopedyczny i środki pomocnicze.
Ponadto możliwe jest dochodzenie zwrotu kosztów dojazdów do lekarzy, placówek medycznych i ośrodków rehabilitacyjnych. Znaczenie mogą mieć nie tylko bilety komunikacji publicznej, lecz także koszty paliwa, przejazdów taksówką lub transportu medycznego, jeżeli były uzasadnione stanem zdrowia poszkodowanego.
Poszkodowany może dochodzić również zwrotu wydatków na dostosowanie mieszkania lub domu. W poważniejszych przypadkach konieczne może być usunięcie barier architektonicznych, wykonanie podjazdu, przystosowanie łazienki albo zakup specjalistycznego łóżka czy wózka.
Co istotne, pod uwagę mogą być brane także zwiększone koszty codziennego funkcjonowania. Dotyczy to na przykład specjalnej diety, częstszych przejazdów, odpłatnej pomocy domowej, opieki nad dziećmi lub wykonywania czynności, które przed wypadkiem poszkodowany realizował samodzielnie.
Koszty opieki mogą przysługiwać również wtedy, gdy pomaga rodzina
Po poważnym wypadku poszkodowany często potrzebuje pomocy przy przygotowywaniu posiłków, higienie, ubieraniu się, robieniu zakupów, sprzątaniu lub przemieszczaniu się.
Wiele osób zakłada, że koszt opieki ubezpieczyciel może uwzględnić tylko wtedy, gdy zatrudniono zawodową opiekunkę i zachowano faktury. Nie zawsze jest to prawidłowe podejście.
Jeżeli opiekę sprawowali członkowie rodziny, wartość tej pomocy również może wpływać na wysokość świadczenia. Fakt, że bliscy pomagali bez wynagrodzenia, nie oznacza automatycznie, że pomoc ta nie miała wymiernej wartości.
Konieczne jest jednak ustalenie, jak długo opieka była potrzebna, ile godzin dziennie obejmowała oraz jakiego rodzaju czynności wykonywały osoby bliskie.
Utracone zarobki to nie jedyny skutek niezdolności do pracy
Wypadek może spowodować czasową albo trwałą niezdolność do pracy. W konsekwencji poszkodowany może utracić nie tylko podstawowe wynagrodzenie, lecz także premie, dodatki, prowizje, nagrody, możliwość pracy w godzinach nadliczbowych albo dochody z działalności gospodarczej.
Świadczenia wypłacane podczas niezdolności do pracy obejmuje niższe niż wcześniejsze zarobki. W takiej sytuacji poszkodowany może dochodzić wyrównania tej różnicy.
W przypadku trwałego ograniczenia zdolności zarobkowej znaczenie może mieć również renta wyrównawcza. Jej celem jest zrekompensowanie różnicy pomiędzy hipotetycznymi dochodami poszkodowanego a dochodami, które może on osiągać po wypadku.
Wypadek może wpływać również na świadczenia z ZUS i przyszłą emeryturę
W praktyce chodzi najczęściej o kilka różnych konsekwencji finansowych związanych z długotrwałą niezdolnością do pracy.
Po pierwsze, poszkodowany może otrzymywać zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne albo rentę z tytułu niezdolności do pracy. Świadczenia te mogą być jednak niższe od dochodów uzyskiwanych przed wypadkiem. W takiej sytuacji szkoda może obejmować różnicę pomiędzy wcześniejszym wynagrodzeniem a faktycznie otrzymywanymi świadczeniami.
Po drugie, dłuższa przerwa w pracy lub obniżenie osiąganych zarobków może wpłynąć na wysokość odprowadzanych składek emerytalnych i rentowych. W konsekwencji może to mieć znaczenie dla wysokości przyszłych świadczeń emerytalnych. Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie automatycznie przysługuje osobne odszkodowanie za „utracone składki”. Poszkodowany musi jednak indywidualnie wykazać i odpowiednio wyliczyć taki uszczerbek.
Ponadto wypadek może prowadzić do utraty świadczeń pracowniczych, dodatków, premii, nagród lub innych korzyści związanych z zatrudnieniem. Dlatego przy analizie szkody warto uwzględnić nie tylko bieżącą pensję, lecz także całokształt sytuacji zawodowej poszkodowanego przed i po zdarzeniu.
Nie każda szkoda musi być potwierdzona fakturą
Wielu poszkodowanych rezygnuje z dochodzenia części roszczeń, ponieważ nie zachowało wszystkich rachunków, paragonów lub potwierdzeń przelewów.
Oczywiście dokumentacja kosztów ma duże znaczenie i warto gromadzić ją od początku leczenia. Jednak brak pojedynczego rachunku nie zawsze oznacza, że dany wydatek lub potrzeba nie mogą zostać wykazane w inny sposób.
Pomocne mogą być między innymi dokumentacja medyczna, zalecenia lekarzy, zeznania świadków, zestawienia przejazdów, historia leczenia, dokumenty dotyczące zarobków oraz informacje o zakresie opieki świadczonej przez rodzinę.
Dlatego warto prowadzić na bieżąco prostą ewidencję wszystkich wydatków i zmian, jakie nastąpiły po wypadku.
Renta z tytułu zwiększonych potrzeb
Jeżeli skutki wypadku mają charakter długotrwały, poszkodowanemu może przysługiwać renta z tytułu zwiększonych potrzeb. Renta może pokrywać regularne koszty leczenia, rehabilitacji i opieki. Może również obejmować wydatki na leki, sprzęt medyczny, specjalistyczny transport oraz dostosowanie codziennego funkcjonowania do stanu zdrowia.
Co ważne, potrzeby te nie muszą być ponoszone jednorazowo. Jeżeli pojawiają się regularnie i będą występowały również w przyszłości sąd lub ubezpieczyciel może przyznać rentę w formie miesięcznego świadczenia.
Wysokość renty powinna odpowiadać rzeczywistym, uzasadnionym potrzebom poszkodowanego. Z tego względu istotne jest dokładne wykazanie wszystkich kosztów oraz ich przewidywanej częstotliwości.
Dlaczego pierwsza decyzja ubezpieczyciela nie zawsze obejmuje wszystkie roszczenia?
Ubezpieczyciel rozpatruje przede wszystkim te roszczenia, które zostały mu zgłoszone i odpowiednio uzasadnione. Jeżeli poszkodowany nie wskaże kosztów opieki, dojazdów, utraconych dochodów albo zwiększonych potrzeb, ubezpieczyciel może ich wtedy nie uwzględnić w decyzji.
Ponadto pierwsza wypłata często dotyczy jedynie części szkody. Może obejmować podstawowe zadośćuczynienie lub wybrane koszty leczenia, bez analizy długoterminowych konsekwencji wypadku.
Dlatego przed zaakceptowaniem decyzji lub zawarciem ugody warto sprawdzić, czy uwzględniono wszystkie skutki zdarzenia, zarówno obecne, jak i przyszłe.
Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy
Nie istnieje jedna zamknięta lista kosztów, które przysługują każdemu poszkodowanemu. Zakres roszczeń zależy między innymi od rodzaju obrażeń, przebiegu leczenia, sytuacji zawodowej, wieku, dotychczasowych dochodów oraz wpływu wypadku na codzienne życie.
Dlatego w jednej sprawie najważniejszy może być zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji, natomiast w innej utracone dochody, koszty opieki lub renta z tytułu zwiększonych potrzeb.
Zapraszamy do kontaktu
Jeżeli uległeś wypadkowi i otrzymałeś już odszkodowanie albo dopiero planujesz zgłosić roszczenia, warto sprawdzić, czy uwzględniono wszystkie koszty i konsekwencje zdarzenia.
Analiza sprawy pozwala ustalić, czy możesz dochodzić zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji, opieki, dojazdów, utraconych zarobków, różnicy pomiędzy wcześniejszym dochodem a świadczeniami z ZUS, a także renty na przyszłość.